1. مسئله: بررسی پایداری و علی بودن سیستمهای داده شده با توابع $h[n]$.
2. تعریفها:
- سیستم پایدار است اگر پاسخ ضربه آن $h[n]$ مجموع مطلقی داشته باشد یعنی $$\sum_{n=-\infty}^{\infty} |h[n]| < \infty$$.
- سیستم علی است اگر خروجی در زمان $n$ فقط به ورودیهای زمانهای $\leq n$ بستگی داشته باشد.
3. بررسی هر سیستم:
(الف) $h[n] = \left(\frac{1}{5}\right)^n u[n]$
- چون $u[n]$ تابع واحد پله است و $\left|\frac{1}{5}\right| < 1$، سری هندسی مطلق همگراست.
- پس سیستم پایدار است.
- چون $h[n]$ برای $n<0$ صفر است، سیستم علی است.
(ب) $h[n] = \left(\frac{0}{8}\right)^n u[n+2] = 0^n u[n+2]$
- $0^n$ برای $n>0$ صفر است و $u[n+2]$ شیفت شده است.
- پاسخ ضربه تقریباً صفر است، پس پایدار است.
- چون $u[n+2]$ برای $n \geq -2$ فعال است، سیستم علی است چون خروجی به ورودیهای آینده بستگی ندارد.
(ج) $h[n] = \left(\frac{1}{2}\right)^n u[-n]$
- $u[-n]$ برابر 1 برای $n \leq 0$ است.
- سری مطلق $$\sum_{n=-\infty}^0 \left|\left(\frac{1}{2}\right)^n\right| = \sum_{n=-\infty}^0 2^{-n} = \sum_{m=0}^\infty 2^m$$ که واگرا است.
- پس سیستم ناپایدار است.
- علی نیست چون پاسخ ضربه برای $n<0$ غیر صفر است و به ورودیهای آینده وابسته است.
(د) $h[n] = 5^n u[3-n]$
- $u[3-n]$ برابر 1 برای $n \leq 3$ است.
- سری مطلق $$\sum_{n=-\infty}^3 |5^n|$$ واگرا است چون $5^n$ برای $n \to -\infty$ به صفر میرود اما برای $n$ نزدیک به 3 مقدار بزرگی دارد.
- سیستم ناپایدار است.
- علی است چون $h[n]$ برای $n>3$ صفر است و خروجی به ورودیهای آینده بستگی ندارد.
(ه) $h[n] = \left(-\frac{1}{2}\right)^n u[n] + \left(\frac{1}{0}\right)^n [n-1]$
- عبارت $\left(\frac{1}{0}\right)^n$ تعریف نشده است (بینهایت)، پس سیستم تعریف نشده و نمیتوان پایداری یا علی بودن را بررسی کرد.
(و) $h[n] = \left(-\frac{1}{2}\right)^n u[n] + \left(\frac{1}{0}\right)^n u[1-n]$
- مشابه (ه) به دلیل وجود $\frac{1}{0}$ سیستم تعریف نشده است.
(خ) $h[n] = n \left(\frac{1}{3}\right)^n [n-1]$
- فرض میکنیم $[n-1]$ همان $u[n-1]$ است.
- سری مطلق $$\sum_{n=1}^\infty n \left(\frac{1}{3}\right)^n$$ همگرا است چون سری هندسی با ضریب کمتر از 1 و ضریب خطی $n$ همگراست.
- سیستم پایدار است.
- علی است چون $h[n]$ برای $n<1$ صفر است و خروجی به ورودیهای آینده بستگی ندارد.
4. جمعبندی:
- سیستمهای (الف)، (ب)، (خ) پایدار و علی هستند.
- سیستم (ج) ناپایدار و غیرعلی است.
- سیستم (د) ناپایدار ولی علی است.
- سیستمهای (ه) و (و) تعریف نشدهاند و نمیتوان بررسی کرد.
پایداری و علیت Fa9067
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.