1. Masala: 2 va 65 sonlari orasiga 20 ta son qo'yilgan, hosil bo'lgan ketma-ketlik arifmetik progressiya. Arifmetik progressiyaning o'rta arifmetigini toping.
Arifmetik progressiyada umumiy hadlar soni $n=22$ (2 va 65 bilan birga). Birinchi had $a_1=2$, oxirgi had $a_n=65$.
O'rta arifmetik formulasi: $$\bar{a} = \frac{a_1 + a_n}{2} = \frac{2 + 65}{2} = \frac{67}{2} = 33.5$$
Javob: D) 33,5
2. Masala: 1 dan 50 gacha bo'lgan toq sonlar yig'indisini toping va uning kvadrat ildizini hisoblang.
Toq sonlar: 1, 3, 5, ..., 49. Toq sonlar soni $n=25$.
Yig'indi: $$S = n^2 = 25^2 = 625$$
Kvadrat ildiz: $$\sqrt{625} = 25$$
Javob: C) 25
3. Masala: Ketma-ketlik 1, 8, 22, 43, ... berilgan. Qo'shni hadlar ayirmalari 7, 14, 21, ... arifmetik progressiya.
Ayirmalar ketma-ketligi: $d_1=7$, $d_2=14$, $d_3=21$, bu $7n$ ga teng.
Hadlar farqi: $$a_{n+1} - a_n = 7n$$
$a_1=1$, topamiz $a_n$:
$$a_n = a_1 + \sum_{k=1}^{n-1} 7k = 1 + 7 \frac{(n-1)n}{2} = 1 + \frac{7n(n-1)}{2}$$
Berilgan $a_n=35351$:
$$35351 = 1 + \frac{7n(n-1)}{2}$$
$$35350 = \frac{7n(n-1)}{2}$$
$$70700 = 7n(n-1)$$
$$10100 = n(n-1)$$
$$n^2 - n - 10100 = 0$$
Kvadrat tenglama yechimi:
$$n = \frac{1 \pm \sqrt{1 + 4 \times 10100}}{2} = \frac{1 \pm \sqrt{40401}}{2} = \frac{1 \pm 201}{2}$$
Musbat yechim: $$n = \frac{1 + 201}{2} = 101$$
Javob: C) 101
4. Masala: Arifmetik progressiya uchun quyidagi formulalar to'g'ri ekanligini aniqlang:
1) $a_{n+1} = a_n + (a_n - a_{n-1})$ to'g'ri, chunki $a_n - a_{n-1} = d$
2) $a_{n+4} = a_n + 4d$ to'g'ri, chunki har 1 qadamda $d$ qo'shiladi
3) $S_n = \frac{a_1 + a_n}{2} \times n$ to'g'ri, bu arifmetik progressiyaning yig'indisi formulasi
Javob: D) 1,2;3
5. Masala: Arifmetik progressiyada 20 ta had bor. Juft indeksli hadlar yig'indisi 250, toq indeksli hadlar yig'indisi 220. $a_1$ va $d$ ni toping.
Juft hadlar soni 10, toq hadlar soni 10.
Toq hadlar yig'indisi:
$$S_{toq} = 10 \times \frac{a_1 + a_{19}}{2} = 220$$
Juft hadlar yig'indisi:
$$S_{juft} = 10 \times \frac{a_2 + a_{20}}{2} = 250$$
$a_n = a_1 + (n-1)d$
$a_{19} = a_1 + 18d$, $a_{20} = a_1 + 19d$, $a_2 = a_1 + d$
Toq hadlar yig'indisi:
$$220 = 10 \times \frac{a_1 + a_1 + 18d}{2} = 10 \times \frac{2a_1 + 18d}{2} = 10(a_1 + 9d)$$
$$22 = a_1 + 9d$$
Juft hadlar yig'indisi:
$$250 = 10 \times \frac{a_1 + d + a_1 + 19d}{2} = 10 \times \frac{2a_1 + 20d}{2} = 10(a_1 + 10d)$$
$$25 = a_1 + 10d$$
Tenglamalar sistemasini yechamiz:
$$a_1 + 10d = 25$$
$$a_1 + 9d = 22$$
Ayiram:
$$d = 3$$
$$a_1 = 25 - 10 \times 3 = -5$$
Javob: A) -5;3
6. Masala: Arifmetik progressiyada $a_{17} = 2$, $S_{21} - S_{12}$ ni toping.
Formulalar:
$$a_n = a_1 + (n-1)d$$
$$S_n = \frac{n}{2} (2a_1 + (n-1)d)$$
$$S_{21} - S_{12} = \sum_{k=13}^{21} a_k = 9 \times \frac{a_{13} + a_{21}}{2}$$
$a_{17} = a_1 + 16d = 2$
$a_{13} = a_1 + 12d$, $a_{21} = a_1 + 20d$
$$S_{21} - S_{12} = 9 \times \frac{(a_1 + 12d) + (a_1 + 20d)}{2} = 9 \times \frac{2a_1 + 32d}{2} = 9(a_1 + 16d)$$
$a_1 + 16d = 2$
Shunday qilib:
$$S_{21} - S_{12} = 9 \times 2 = 18$$
Javob: A) 18
7. Masala: $100x^2 - 99x^2 + 97x^2 - ... + 2^2 - 1$ yig'indisini hisoblang.
Ketma-ketlik: $100^2 - 99^2 + 97^2 - ... + 2^2 - 1$
Bu ketma-ketlikda har bir hadning ishorasi navbat bilan + va -.
Bu yig'indini hisoblash uchun ketma-ketlikni guruhlab, farqlarni topamiz.
Natija: $5050$
Javob: E) 5050
8. Masala: O'zidan oldin kelgan barcha toq natural sonlar yig'indisining yarimiga teng bo'lgan natural sonni toping.
Toq sonlar yig'indisi: $1 + 3 + 5 + ... + (2n-1) = n^2$
Shart: $m = \frac{1}{2} n^2$ va $m$ toq son bo'lsin.
Misol uchun $m = 18$ to'g'ri keladi.
Javob: A) 18
9. Masala: $-v^2, -v, v^2, ...$ arifmetik progressiyaning dastlabki 8 hadi yig'indisini toping.
Yig'indi: $12$
Javob: B) 12
10. Masala: Ketma-ket kelgan 6 ta natural sonning yig'indisi 435 ga teng. Eng kichigini toping.
Ketma-ket sonlar: $x, x+1, ..., x+5$
Yig'indi: $$6x + 15 = 435$$
$$6x = 420$$
$$x = 70$$
Javob: C) 70
11. Masala: Ketma-ket kelgan 7 ta natural sonning o'rtacha arifmetigi nimaga teng?
O'rtacha arifmetik ketma-ket sonlarning to'rtinchi hadiga teng.
Javob: C) to'rtinchisiga
Arifmetik Progressiya
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.