Question: Aflați restul împărțirii lui $2^{1000000}$ la $35$, și $7^{2025}$ la $1000$
1. Problema cere să găsim resturile împărțirii lui $2^{1000000}$ la $35$ și $7^{2025}$ la $1000$.
2. Vom folosi teorema lui Euler și proprietăți ale congruențelor pentru a simplifica calculele.
---
**Partea 1: Calculul restului lui $2^{1000000}$ la $35$**
3. Observăm că $35 = 5 \times 7$, iar $5$ și $7$ sunt prime între ele.
4. Folosim teorema resturilor chineze pentru a calcula separat resturile modulo $5$ și $7$.
5. Calculăm $2^{1000000} \bmod 5$:
- Euler totient pentru $5$ este $\varphi(5) = 4$.
- Deci $2^{4} \equiv 1 \pmod{5}$.
- $1000000 \bmod 4 = 0$, deci $2^{1000000} \equiv (2^{4})^{250000} \equiv 1^{250000} \equiv 1 \pmod{5}$.
6. Calculăm $2^{1000000} \bmod 7$:
- Euler totient pentru $7$ este $\varphi(7) = 6$.
- $1000000 \bmod 6 = 4$ (deoarece $6 \times 166666 = 999996$, rest $4$).
- Deci $2^{1000000} \equiv 2^{4} \equiv 16 \equiv 2 \pmod{7}$ (deoarece $16 - 2 \times 7 = 16 - 14 = 2$).
7. Acum avem sistemul:
$$\begin{cases} x \equiv 1 \pmod{5} \\ x \equiv 2 \pmod{7} \end{cases}$$
8. Folosim metoda substituției:
- $x = 1 + 5k$
- Înlocuim în a doua congruență:
$$1 + 5k \equiv 2 \pmod{7} \Rightarrow 5k \equiv 1 \pmod{7}$$
9. Observăm că $5 \times 3 = 15 \equiv 1 \pmod{7}$, deci inversul lui $5$ modulo $7$ este $3$.
10. Deci:
$$k \equiv 3 \times 1 = 3 \pmod{7}$$
11. Cel mai mic $k$ este $3$, deci:
$$x = 1 + 5 \times 3 = 16$$
12. Verificăm:
- $16 \bmod 5 = 1$
- $16 \bmod 7 = 2$
Deci restul lui $2^{1000000}$ la $35$ este $16$.
---
**Partea 2: Calculul restului lui $7^{2025}$ la $1000$**
13. Observăm că $1000 = 2^{3} \times 5^{3}$.
14. Folosim din nou teorema resturilor chineze, calculând separat modulo $8$ și $125$.
15. Calculăm $7^{2025} \bmod 8$:
- $7 \equiv -1 \pmod{8}$
- $7^{2025} \equiv (-1)^{2025} = -1 \equiv 7 \pmod{8}$ (deoarece $2025$ este impar).
16. Calculăm $7^{2025} \bmod 125$:
- Euler totient pentru $125$ este $\varphi(125) = 125 \times (1 - \frac{1}{5}) = 100$.
- $2025 \bmod 100 = 25$ (deoarece $100 \times 20 = 2000$, rest $25$).
- Deci $7^{2025} \equiv 7^{25} \pmod{125}$.
17. Calculăm $7^{25} \bmod 125$ prin înmulțiri succesive:
- $7^{1} = 7$
- $7^{2} = 49$
- $7^{3} = 49 \times 7 = 343 \equiv 343 - 2 \times 125 = 343 - 250 = 93 \pmod{125}$
- $7^{4} = 93 \times 7 = 651 \equiv 651 - 5 \times 125 = 651 - 625 = 26 \pmod{125}$
- $7^{5} = 26 \times 7 = 182 \equiv 182 - 1 \times 125 = 57 \pmod{125}$
- $7^{10} = (7^{5})^{2} = 57^{2} = 3249 \equiv 3249 - 26 \times 125 = 3249 - 3250 = -1 \equiv 124 \pmod{125}$
- $7^{20} = (7^{10})^{2} = 124^{2} = 15376 \equiv 15376 - 123 \times 125 = 15376 - 15375 = 1 \pmod{125}$
- $7^{25} = 7^{20} \times 7^{5} = 1 \times 57 = 57 \pmod{125}$
18. Deci $7^{2025} \equiv 57 \pmod{125}$.
19. Sistemul este:
$$\begin{cases} x \equiv 7 \pmod{8} \\ x \equiv 57 \pmod{125} \end{cases}$$
20. Folosim metoda substituției:
- $x = 7 + 8m$
- Înlocuim în a doua congruență:
$$7 + 8m \equiv 57 \pmod{125} \Rightarrow 8m \equiv 50 \pmod{125}$$
21. Trebuie să găsim inversul lui $8$ modulo $125$.
- Folosim algoritmul Euclid extins:
- $125 = 8 \times 15 + 5$
- $8 = 5 \times 1 + 3$
- $5 = 3 \times 1 + 2$
- $3 = 2 \times 1 + 1$
- $2 = 1 \times 2 + 0$
- Revenind:
- $1 = 3 - 2 \times 1$
- $2 = 5 - 3 \times 1$
- $3 = 8 - 5 \times 1$
- $5 = 125 - 8 \times 15$
- Calculăm coeficienții pentru $1$:
- $1 = 3 - 2 = 3 - (5 - 3) = 2 \times 3 - 5$
- $= 2 \times (8 - 5) - 5 = 2 \times 8 - 3 \times 5$
- $= 2 \times 8 - 3 \times (125 - 8 \times 15) = 2 \times 8 - 3 \times 125 + 45 \times 8 = 47 \times 8 - 3 \times 125$
- Deci inversul lui $8$ modulo $125$ este $47$.
22. Calculăm:
$$m \equiv 47 \times 50 = 2350 \equiv 2350 - 18 \times 125 = 2350 - 2250 = 100 \pmod{125}$$
23. Cel mai mic $m$ este $100$, deci:
$$x = 7 + 8 \times 100 = 7 + 800 = 807$$
24. Verificăm:
- $807 \bmod 8 = 7$
- $807 \bmod 125 = 57$
Deci restul lui $7^{2025}$ la $1000$ este $807$.
---
**Răspuns final:**
- Restul lui $2^{1000000}$ la $35$ este $16$.
- Restul lui $7^{2025}$ la $1000$ este $807$.