1. مسئله: مشتق توابع داده شده را بیابید.
2. فرمولها و قواعد مهم:
- مشتق تابع نمایی $e^{g(z)}$ برابر است با $e^{g(z)} \cdot g'(z)$.
- مشتق توابع مثلثاتی معکوس مانند $\tan^{-1}(z)$ برابر است با $\frac{1}{1+z^2}$.
- مشتق لگاریتم طبیعی $\ln(f(z))$ برابر است با $\frac{f'(z)}{f(z)}$.
- مشتق حاصلقسمتها و توابع مرکب با استفاده از قاعده زنجیرهای محاسبه میشود.
3. مشتقها:
$f_1(z) = e^z \Rightarrow f_1'(z) = e^z$
$f_2(z) = e^{3z} \Rightarrow f_2'(z) = e^{3z} \cdot 3 = 3e^{3z}$
$f_3(z) = e^{z^2} \Rightarrow f_3'(z) = e^{z^2} \cdot 2z = 2z e^{z^2}$
$f_4(z) = \sinh z \Rightarrow f_4'(z) = \cosh z$
$f_5(z) = \cosh z \Rightarrow f_5'(z) = \sinh z$
$f_6(z) = \ln \left(\frac{1 - z^2}{1 + z^2}\right)^3 = 3 \ln \left(\frac{1 - z^2}{1 + z^2}\right)$
مشتق $f_6$:
$$f_6'(z) = 3 \cdot \frac{\frac{d}{dz} \left(\frac{1 - z^2}{1 + z^2}\right)}{\frac{1 - z^2}{1 + z^2}} = 3 \cdot \frac{(1 + z^2) \cdot (-2z) - (1 - z^2) \cdot 2z}{(1 + z^2)^2} \cdot \frac{1 + z^2}{1 - z^2}$$
سادهسازی:
$$= 3 \cdot \frac{-2z(1 + z^2) - 2z(1 - z^2)}{(1 + z^2)(1 - z^2)} = 3 \cdot \frac{-2z - 2z^3 - 2z + 2z^3}{(1 + z^2)(1 - z^2)} = 3 \cdot \frac{-4z}{(1 + z^2)(1 - z^2)} = \frac{-12z}{1 - z^4}$$
$f_7(z) = 3 \tan^{-1} z^3$
مشتق $f_7$:
$$f_7'(z) = 3 \cdot \frac{1}{1 + (z^3)^2} \cdot 3z^2 = \frac{9z^2}{1 + z^6}$$
$f_8(z) = \frac{1}{(1 - z)^2} = (1 - z)^{-2}$
مشتق $f_8$:
$$f_8'(z) = -2(1 - z)^{-3} \cdot (-1) = \frac{2}{(1 - z)^3}$$
$f_9(z) = \frac{1}{1 + z^3} = (1 + z^3)^{-1}$
مشتق $f_9$:
$$f_9'(z) = -1 \cdot (1 + z^3)^{-2} \cdot 3z^2 = \frac{-3z^2}{(1 + z^3)^2}$$
$f_1(z) = \frac{2}{(z - 1)(2 - z)}$
مشتق $f_1$ با قاعده حاصلقسمت یا ضرب:
$$f_1(z) = \frac{2}{(z - 1)(2 - z)} = 2 \cdot \frac{1}{(z - 1)(2 - z)}$$
مشتق مخرج:
$$g(z) = (z - 1)(2 - z) = 2z - z^2 - 2 + z = -z^2 + 3z - 2$$
$$g'(z) = -2z + 3$$
مشتق $f_1$:
$$f_1'(z) = 2 \cdot \left(-1 \cdot \frac{g'(z)}{g(z)^2}\right) = -2 \cdot \frac{-2z + 3}{[(z - 1)(2 - z)]^2} = \frac{2(2z - 3)}{(z - 1)^2 (2 - z)^2}$$
$f_2(z) = \frac{z^2 + 4}{(3 - z)(2 - z)}$
مشتق $f_2$ با قاعده حاصلقسمت:
صورت: $u = z^2 + 4$, مشتق $u' = 2z$
مخرج: $v = (3 - z)(2 - z)$
$$v = 6 - 3z - 2z + z^2 = 6 - 5z + z^2$$
$$v' = -5 + 2z$$
مشتق $f_2$:
$$f_2'(z) = \frac{u'v - uv'}{v^2} = \frac{2z(6 - 5z + z^2) - (z^2 + 4)(-5 + 2z)}{(6 - 5z + z^2)^2}$$
سادهسازی صورت:
$$2z(6 - 5z + z^2) = 12z - 10z^2 + 2z^3$$
$$(z^2 + 4)(-5 + 2z) = -5z^2 - 20 + 2z^3 + 8z$$
$$u'v - uv' = 12z - 10z^2 + 2z^3 - (-5z^2 - 20 + 2z^3 + 8z) = 12z - 10z^2 + 2z^3 + 5z^2 + 20 - 2z^3 - 8z = (12z - 8z) + (-10z^2 + 5z^2) + (2z^3 - 2z^3) + 20 = 4z - 5z^2 + 20$$
پس:
$$f_2'(z) = \frac{4z - 5z^2 + 20}{(6 - 5z + z^2)^2}$$
عبارات آخر:
$z^{-9} \tan^{-1}(z^2)$
مشتق با قاعده حاصلضرب:
$$f(z) = z^{-9} \cdot \tan^{-1}(z^2)$$
$$f'(z) = -9z^{-10} \cdot \tan^{-1}(z^2) + z^{-9} \cdot \frac{1}{1 + (z^2)^2} \cdot 2z = -9z^{-10} \tan^{-1}(z^2) + 2z^{-8} \cdot \frac{1}{1 + z^4}$$
$z^{-8} \ln(1 + z)$
مشتق:
$$f(z) = z^{-8} \ln(1 + z)$$
$$f'(z) = -8z^{-9} \ln(1 + z) + z^{-8} \cdot \frac{1}{1 + z} = -8z^{-9} \ln(1 + z) + \frac{z^{-8}}{1 + z}$$
پاسخ نهایی مشتقها به ترتیب:
$f_1'(z) = e^z$
$f_2'(z) = 3e^{3z}$
$f_3'(z) = 2z e^{z^2}$
$f_4'(z) = \cosh z$
$f_5'(z) = \sinh z$
$f_6'(z) = \frac{-12z}{1 - z^4}$
$f_7'(z) = \frac{9z^2}{1 + z^6}$
$f_8'(z) = \frac{2}{(1 - z)^3}$
$f_9'(z) = \frac{-3z^2}{(1 + z^3)^2}$
$f_1'(z) = \frac{2(2z - 3)}{(z - 1)^2 (2 - z)^2}$
$f_2'(z) = \frac{4z - 5z^2 + 20}{(6 - 5z + z^2)^2}$
$\frac{d}{dz} \left(z^{-9} \tan^{-1}(z^2)\right) = -9z^{-10} \tan^{-1}(z^2) + \frac{2z^{-8}}{1 + z^4}$
$\frac{d}{dz} \left(z^{-8} \ln(1 + z)\right) = -8z^{-9} \ln(1 + z) + \frac{z^{-8}}{1 + z}$
Derivatives Exponential Bb2Bdf
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.