1. **Énoncé du problème** : Montrer que pour tout réel $\theta$, on a $$1 - e^{i\theta} = -2i \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) e^{i\frac{\theta}{2}}.$$
2. **Formule utilisée** : On utilise la formule d'Euler $e^{i\alpha} = \cos \alpha + i \sin \alpha$ et la formule de la différence de cosinus et sinus.
3. **Démonstration** :
$$1 - e^{i\theta} = 1 - (\cos \theta + i \sin \theta) = 1 - \cos \theta - i \sin \theta.$$
4. On exprime $1 - \cos \theta$ en fonction de $\sin^2(\theta/2)$ :
$$1 - \cos \theta = 2 \sin^2 \left(\frac{\theta}{2}\right).$$
5. Donc
$$1 - e^{i\theta} = 2 \sin^2 \left(\frac{\theta}{2}\right) - i \sin \theta.$$
6. Utilisons la formule de sinus double :
$$\sin \theta = 2 \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) \cos \left(\frac{\theta}{2}\right).$$
7. Remplaçons dans l'expression :
$$1 - e^{i\theta} = 2 \sin^2 \left(\frac{\theta}{2}\right) - i \cdot 2 \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) \cos \left(\frac{\theta}{2}\right).$$
8. Factorisons par $2 \sin \left(\frac{\theta}{2}\right)$ :
$$1 - e^{i\theta} = 2 \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) \left( \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) - i \cos \left(\frac{\theta}{2}\right) \right).$$
9. Remarquons que
$$\sin x - i \cos x = -i (\cos x + i \sin x) = -i e^{i x}.$$
10. Donc
$$1 - e^{i\theta} = 2 \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) \cdot (-i) e^{i \frac{\theta}{2}} = -2 i \sin \left(\frac{\theta}{2}\right) e^{i \frac{\theta}{2}}.$$
---
11. **Deuxième partie** : Écrire sous forme exponentielle les nombres complexes suivants :
- $z_1 = 1 - i e^{\pi/6}$
- $z_2 = 1 - \cos \left(\frac{3\pi}{10}\right) + i \sin \left(\frac{3\pi}{10}\right)$
- $z_3 = 1 - \frac{1}{2} - i \frac{\sqrt{3}}{2}$
- $z_4 = \frac{3}{4} - i \frac{\sqrt{3}}{6} - \frac{1}{3}$
12. **Forme exponentielle** : Un nombre complexe $z = x + iy$ s'écrit sous forme exponentielle $z = r e^{i \phi}$ avec
$$r = \sqrt{x^2 + y^2}, \quad \phi = \arctan \left(\frac{y}{x}\right).$$
13. **Calcul de $z_1$** :
$$z_1 = 1 - i e^{\pi/6} = 1 - i (\cos \frac{\pi}{6} + i \sin \frac{\pi}{6}) = 1 - i \left( \frac{\sqrt{3}}{2} + i \frac{1}{2} \right) = 1 - i \frac{\sqrt{3}}{2} - i^2 \frac{1}{2} = 1 - i \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{2} = \frac{3}{2} - i \frac{\sqrt{3}}{2}.$$
14. Module :
$$r_1 = \sqrt{\left(\frac{3}{2}\right)^2 + \left(-\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^2} = \sqrt{\frac{9}{4} + \frac{3}{4}} = \sqrt{3}.$$
15. Argument :
$$\phi_1 = \arctan \left( \frac{-\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{3}{2}} \right) = \arctan \left(-\frac{\sqrt{3}}{3}\right) = -\frac{\pi}{6}.$$
16. Donc
$$z_1 = \sqrt{3} e^{-i \frac{\pi}{6}}.$$
17. **Calcul de $z_2$** :
$$z_2 = 1 - \cos \frac{3\pi}{10} + i \sin \frac{3\pi}{10} = (1 - \cos \frac{3\pi}{10}) + i \sin \frac{3\pi}{10}.$$
18. Posons
$$x_2 = 1 - \cos \frac{3\pi}{10}, \quad y_2 = \sin \frac{3\pi}{10}.$$
19. Module :
$$r_2 = \sqrt{x_2^2 + y_2^2}.$$
20. Argument :
$$\phi_2 = \arctan \left( \frac{y_2}{x_2} \right).$$
21. **Calcul de $z_3$** :
$$z_3 = 1 - \frac{1}{2} - i \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{1}{2} - i \frac{\sqrt{3}}{2}.$$
22. Module :
$$r_3 = \sqrt{\left(\frac{1}{2}\right)^2 + \left(-\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^2} = \sqrt{\frac{1}{4} + \frac{3}{4}} = 1.$$
23. Argument :
$$\phi_3 = \arctan \left( \frac{-\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}} \right) = \arctan (-\sqrt{3}) = -\frac{\pi}{3}.$$
24. Donc
$$z_3 = e^{-i \frac{\pi}{3}}.$$
25. **Calcul de $z_4$** :
$$z_4 = \frac{3}{4} - i \frac{\sqrt{3}}{6} - \frac{1}{3} = \left(\frac{3}{4} - \frac{1}{3}\right) - i \frac{\sqrt{3}}{6} = \frac{9}{12} - \frac{4}{12} - i \frac{\sqrt{3}}{6} = \frac{5}{12} - i \frac{\sqrt{3}}{6}.$$
26. Module :
$$r_4 = \sqrt{\left(\frac{5}{12}\right)^2 + \left(-\frac{\sqrt{3}}{6}\right)^2} = \sqrt{\frac{25}{144} + \frac{3}{36}} = \sqrt{\frac{25}{144} + \frac{12}{144}} = \sqrt{\frac{37}{144}} = \frac{\sqrt{37}}{12}.$$
27. Argument :
$$\phi_4 = \arctan \left( \frac{-\frac{\sqrt{3}}{6}}{\frac{5}{12}} \right) = \arctan \left(-\frac{2 \sqrt{3}}{5}\right).$$
28. Donc
$$z_4 = \frac{\sqrt{37}}{12} e^{i \phi_4}.$$
Exercice 3 555B53
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.