1. مسئله: حل معادله دیفرانسیل $$x^r y'' - rxy' + ry = x^{-r}$$ است.
2. فرمولها و قواعد: این معادله از نوع معادلات دیفرانسیل مرتبه دوم با ضرایب متغیر است. ابتدا باید معادله همگن متناظر را حل کنیم:
$$x^r y'' - rxy' + ry = 0$$
3. فرض میکنیم جواب به صورت $$y = x^m$$ باشد. مشتقات را محاسبه میکنیم:
$$y' = m x^{m-1}, \quad y'' = m(m-1) x^{m-2}$$
4. جایگذاری در معادله همگن:
$$x^r \cdot m(m-1) x^{m-2} - r x \cdot m x^{m-1} + r x^m = 0$$
5. سادهسازی توانها:
$$m(m-1) x^{m+r-2} - r m x^{m} + r x^{m} = 0$$
6. توجه کنید که توانها باید برابر باشند، پس:
$$m + r - 2 = m \implies r - 2 = 0 \implies r = 2$$
7. با فرض $$r=2$$، معادله به شکل زیر است:
$$m(m-1) x^{m} - 2 m x^{m} + 2 x^{m} = 0$$
8. خارج کردن عامل مشترک $$x^m$$:
$$x^m [m(m-1) - 2m + 2] = 0$$
9. معادله درجه دوم برای $$m$$:
$$m^2 - m - 2m + 2 = 0 \implies m^2 - 3m + 2 = 0$$
10. حل معادله درجه دوم:
$$m = \frac{3 \pm \sqrt{9 - 8}}{2} = \frac{3 \pm 1}{2}$$
11. ریشهها:
$$m_1 = 2, \quad m_2 = 1$$
12. جواب کلی معادله همگن:
$$y_h = C_1 x^2 + C_2 x$$
13. برای یافتن جواب خاص $$y_p$$، از روش ضرایب نامعین یا تغییر پارامترها استفاده میکنیم. چون سمت راست $$x^{-r} = x^{-2}$$ است، فرض میکنیم:
$$y_p = A x^{-2}$$
14. مشتقات:
$$y_p' = -2 A x^{-3}, \quad y_p'' = 6 A x^{-4}$$
15. جایگذاری در معادله اصلی:
$$x^2 \cdot 6 A x^{-4} - 2 x \cdot (-2 A x^{-3}) + 2 \cdot A x^{-2} = x^{-2}$$
16. سادهسازی:
$$6 A x^{-2} + 4 A x^{-2} + 2 A x^{-2} = x^{-2}$$
17. جمع ضرایب:
$$(6A + 4A + 2A) x^{-2} = x^{-2} \implies 12 A x^{-2} = x^{-2}$$
18. حل برای $$A$$:
$$12 A = 1 \implies A = \frac{1}{12}$$
19. جواب کلی معادله:
$$y = C_1 x^2 + C_2 x + \frac{1}{12} x^{-2}$$
پاسخ نهایی:
$$\boxed{y = C_1 x^2 + C_2 x + \frac{1}{12} x^{-2}}$$
Differential Equation 438037
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.