1. Muammo: Berilgan tenglama sistemasini yeching:
$$\begin{cases} a = x_1 + x_2 + 2x_3 \\ b = -1 \\ X = A^{-1}B \end{cases}$$
va quyidagi tenglamalar:
$$\begin{cases} 2x_1 - x_2 + 2x_3 = -4 \\ 4x_1 + x_2 + 4x_3 = -2 \end{cases}$$
2. Bu yerda $A$ matritsasi va $B$ vektori berilgan, $X = A^{-1}B$ formulasi orqali $X$ ni topamiz.
3. Avvalo, $A$ matritsasini va $B$ vektorini aniqlaymiz:
$$A = \begin{bmatrix} 1 & 1 & 2 \\ 2 & -1 & 2 \\ 4 & 1 & 4 \end{bmatrix}, \quad B = \begin{bmatrix} a \\ -4 \\ -2 \end{bmatrix}$$
4. $a = x_1 + x_2 + 2x_3$ deb berilgan, lekin $a$ ni $X$ orqali ifodalash kerak emas, chunki $a$ tenglama tizimining birinchi qatori bilan mos keladi.
5. Tenglama tizimini quyidagicha yozamiz:
$$\begin{cases} x_1 + x_2 + 2x_3 = a \\ 2x_1 - x_2 + 2x_3 = -4 \\ 4x_1 + x_2 + 4x_3 = -2 \end{cases}$$
6. Bu yerda $a$ va $b$ qiymatlari berilgan emas, faqat $b = -1$ deb ko'rsatilgan, lekin $b$ tenglamalarda ishlatilmagan. Shuning uchun $a$ ni $x_1,x_2,x_3$ orqali ifodalash kerak.
7. $A$ matritsasining determinantini topamiz:
$$\det(A) = 1 \times \begin{vmatrix} -1 & 2 \\ 1 & 4 \end{vmatrix} - 1 \times \begin{vmatrix} 2 & 2 \\ 4 & 4 \end{vmatrix} + 2 \times \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 4 & 1 \end{vmatrix}$$
$$= 1((-1)(4) - 2(1)) - 1(2 \times 4 - 2 \times 4) + 2(2 \times 1 - (-1) \times 4)$$
$$= 1(-4 - 2) - 1(8 - 8) + 2(2 + 4) = 1(-6) - 0 + 2(6) = -6 + 12 = 6$$
8. Determinant $6 \neq 0$, shuning uchun $A$ invertible, $X = A^{-1}B$ formulasi ishlaydi.
9. $A^{-1}$ ni topish uchun adjoint va determinantdan foydalanamiz, yoki Cramer qoidasi yordamida $x_1,x_2,x_3$ ni topamiz.
10. Cramer qoidasi bo'yicha:
$$x_i = \frac{\det(A_i)}{\det(A)}$$
bu yerda $A_i$ - $A$ matritsasining $i$-ustuni $B$ vektori bilan almashtirilgan matritsa.
11. $B$ vektori:
$$B = \begin{bmatrix} a \\ -4 \\ -2 \end{bmatrix}$$
Lekin $a = x_1 + x_2 + 2x_3$ bo'lgani uchun, $a$ ni $x_i$ orqali ifodalash tizimni yopiq holda yechishni qiyinlashtiradi.
12. Shuning uchun, $a$ ni $x_1,x_2,x_3$ o'rniga $a$ deb qoldirib, $x_1,x_2,x_3$ ni $a$ ga bog'liq holda ifodalaymiz.
13. $A_1$ matritsasi:
$$A_1 = \begin{bmatrix} a & 1 & 2 \\ -4 & -1 & 2 \\ -2 & 1 & 4 \end{bmatrix}$$
14. $\det(A_1)$ ni hisoblaymiz:
$$\det(A_1) = a \times \begin{vmatrix} -1 & 2 \\ 1 & 4 \end{vmatrix} - 1 \times \begin{vmatrix} -4 & 2 \\ -2 & 4 \end{vmatrix} + 2 \times \begin{vmatrix} -4 & -1 \\ -2 & 1 \end{vmatrix}$$
$$= a((-1)(4) - 2(1)) - 1((-4)(4) - 2(-2)) + 2((-4)(1) - (-1)(-2))$$
$$= a(-4 - 2) - 1(-16 + 4) + 2(-4 - 2) = -6a + 12 - 12 = -6a$$
15. $x_1 = \frac{\det(A_1)}{\det(A)} = \frac{-6a}{6} = -a$
16. $A_2$ matritsasi:
$$A_2 = \begin{bmatrix} 1 & a & 2 \\ 2 & -4 & 2 \\ 4 & -2 & 4 \end{bmatrix}$$
17. $\det(A_2)$ ni hisoblaymiz:
$$\det(A_2) = 1 \times \begin{vmatrix} -4 & 2 \\ -2 & 4 \end{vmatrix} - a \times \begin{vmatrix} 2 & 2 \\ 4 & 4 \end{vmatrix} + 2 \times \begin{vmatrix} 2 & -4 \\ 4 & -2 \end{vmatrix}$$
$$= 1((-4)(4) - 2(-2)) - a(2 \times 4 - 2 \times 4) + 2(2 \times -2 - (-4) \times 4)$$
$$= 1(-16 + 4) - a(8 - 8) + 2(-4 + 16) = -12 + 0 + 24 = 12$$
18. $x_2 = \frac{\det(A_2)}{\det(A)} = \frac{12}{6} = 2$
19. $A_3$ matritsasi:
$$A_3 = \begin{bmatrix} 1 & 1 & a \\ 2 & -1 & -4 \\ 4 & 1 & -2 \end{bmatrix}$$
20. $\det(A_3)$ ni hisoblaymiz:
$$\det(A_3) = 1 \times \begin{vmatrix} -1 & -4 \\ 1 & -2 \end{vmatrix} - 1 \times \begin{vmatrix} 2 & -4 \\ 4 & -2 \end{vmatrix} + a \times \begin{vmatrix} 2 & -1 \\ 4 & 1 \end{vmatrix}$$
$$= 1((-1)(-2) - (-4)(1)) - 1(2(-2) - (-4)(4)) + a(2 \times 1 - (-1) \times 4)$$
$$= 1(2 + 4) - 1(-4 + 16) + a(2 + 4) = 6 - 12 + 6a = -6 + 6a$$
21. $x_3 = \frac{\det(A_3)}{\det(A)} = \frac{-6 + 6a}{6} = -1 + a$
22. Natija:
$$\boxed{\begin{cases} x_1 = -a \\ x_2 = 2 \\ x_3 = -1 + a \end{cases}}$$
23. Bu yechim $a$ ga bog'liq, ya'ni $x_1,x_2,x_3$ ni $a$ orqali ifodaladik.
24. Agar $a$ ning qiymati ma'lum bo'lsa, $x_1,x_2,x_3$ ni aniq sonlar sifatida topish mumkin.
Matrix Inverse 03E59F
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.