1. Problemi: Jepet sistemi i ekuacioneve lineare:
$$\begin{cases} 10x_1 - x_2 + 2x_3 = 6 \\ -x_1 + 11x_2 - x_3 + 3x_4 = 25 \\ 2x_1 - x_2 + 10x_3 - x_4 = -11 \\ 3x_2 - x_3 + 8x_4 = 15 \end{cases}$$
2. Matrica $A$ dhe vektori $b$ janë:
$$A = \begin{bmatrix} 10 & -1 & 2 & 0 \\ -1 & 11 & -1 & 3 \\ 2 & -1 & 10 & -1 \\ 0 & 3 & -1 & 8 \end{bmatrix}, \quad b = \begin{bmatrix} 6 \\ 25 \\ -11 \\ 15 \end{bmatrix}$$
3. Metoda e Gausit (eliminimi Gausian) përdor transformime elementare për të kthyer matricën $A$ në një matricë trekëndore të sipërme dhe pastaj zgjidhet sistemi me zbritje prapa.
4. Duke aplikuar eliminimin Gausian në $[A|b]$:
- Eliminojmë elementët poshtë diagonales në kolonën 1.
- Pastaj kolonën 2, 3, deri në matricën trekëndore të sipërme.
- Zgjidhim për $x_4, x_3, x_2, x_1$ me zbritje prapa.
5. Zgjidhja e sistemit me metodën e Gausit jep:
$$x_1 = 1, \quad x_2 = 2, \quad x_3 = -1, \quad x_4 = 1$$
6. Verifikimi: Zëvendësojmë në ekuacionet origjinale dhe kontrollojmë nëse janë të vërteta.
7. Faktorizimi LU: Matrica $A$ shkruhet si produkt i matricës së poshtme $L$ dhe matricës së sipërme $U$:
$$A = LU$$
Ku $L$ ka 1 në diagonale dhe $U$ është trekëndore e sipërme.
8. Duke përdorur faktorizimin LU, zgjidhet sistemi në dy hapa:
- Zgjidh $Ly = b$ për $y$ (me zbritje përpara).
- Zgjidh $Ux = y$ për $x$ (me zbritje prapa).
9. Metoda e Gaus-Zhordanit: Zgjidhja bëhet duke kthyer matricën $A$ në matricën identitet duke përdorur transformime elementare në të gjithë matricën e zgjeruar $[A|b]$.
10. Matrica inverse $A^{-1}$ gjendet duke zgjidhur $AX = I$ ku $I$ është matrica identitet. Kjo mund të bëhet duke përdorur faktorizimin LU ose metodën e Gaus-Zhordanit.
11. Pasi gjendet $A^{-1}$, zgjidhja e sistemit është:
$$x = A^{-1}b$$
12. Komentet për metodat:
- Metoda e Gausit është efikase për zgjidhje të drejtpërdrejta.
- Faktorizimi LU është i dobishëm kur zgjidhen shumë sisteme me të njëjtën $A$ por vektore $b$ të ndryshme.
- Metoda e Gaus-Zhordanit është më e thjeshtë konceptualisht por më pak efikase për matricat e mëdha.
Përmbledhje: Zgjidhja e sistemit është $x_1=1$, $x_2=2$, $x_3=-1$, $x_4=1$.
Sistemi Ekuacioneve Ab3139
Step-by-step solutions with LaTeX - clean, fast, and student-friendly.